De langetermijngroei van de economie hangt nauw samen met de productiviteit van de productiefactoren en de evolutie ervan. In de loop van de voorbije jaren is de groei van de arbeidsproductiviteit in Europa en in België trouwens gedaald. Die daling verklaart ten dele de verschillen in de economische resultaten tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten.
Het nationaal hervormingsprogramma
De Europese overheden en de regeringen van de lidstaten zijn zich snel bewust geworden van het gevaar van een dalende productiviteitsgroei voor de toekomst van de Europese Unie. Op de Europese Raad van Lissabon in maart 2000 vertaalde hun reactie zich in de goedkeuring van een nieuwe doelstelling voor het komende decennium : de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang.
Om die doelstelling te verwezenlijken, diende een globale strategie te worden goedgekeurd, de zogenoemde ‘Lissabonstrategie’ die drie grote dimensies omvat :
de macro-economische stabiliteit,
de structurele hervormingen
en de werkgelegenheid.
Het Federaal Planbureau stelt een pedagogische presentatie van het luik ‘structurele hervormingen van de Lissabonstrategie’ voor en volgt de evolutie van die hervormingen in de sleutelsectoren van de Belgische economie van nabij.
Het Federaal Planbureau speelt ook een rol in de voorbereiding van het rapport over de toepassing van de strategie in België. Dat rapport getiteld Nationaal Hervormingsprogramma wordt jaarlijks in oktober bij de diensten van de Commissie ingediend (www.be2020.eu)
Methodes en instrumenten
Om de productiviteitsontwikkeling beter te begrijpen, is een aangepast statistisch instrument nodig op basis waarvan een sectorale analyse kan worden gemaakt van de basistrends van de economie. Het Federaal Planbureau werkt daartoe samen met andere instellingen binnen een door het zesde kaderprogramma van de Europese Unie gefinancierd project om de EUKLEMS-databank te ontwikkelen (zie ook http://www.euklems.net).
Die databank bevat de variabelen die het mogelijk maken de productiviteitsontwikkeling te onderzoeken voor 72 bedrijfstakken vanaf 1970 op basis van verschillende methodes voor de ontwikkeling van productiviteitsmetingen.
De determinanten van de productiviteit
Om de productiviteitsontwikkeling te voorspellen, moet men kennis verwerven over de factoren die haar beïnvloeden. Het Federaal Planbureau spitst zich binnen zijn onderzoeksopdrachten vooral toe op het beter begrijpen van de rol van de volgende determinanten :
