In de federale rapporten inzake duurzame ontwikkeling moet het Federaal Planbureau de bestaande toestand inzake duurzame ontwikkeling in België en in de wereld beschrijven. Om die informatie te presenteren en te organiseren worden indicatoren en een model gebruikt. In de opeenvolgende publicaties worden verbeteringen aangebracht om de informatie in een aan de problematieken van duurzame ontwikkeling aangepaste pedagogisch verantwoorde vorm te presenteren.
DPSIR-model
Vanaf het begin van de werkzaamheden werd het DPSIR-model gebruikt om de indicatoren te presenteren (zie deel 2 van Op weg naar duurzame ontwikkeling?, het eerste Federaal rapport inzake duurzame ontwikkeling, 1999). De letters DPSIR, die de beginletters van de Engelse woorden zijn, staan respectievelijk voor sturende kracht, druk, toestand, impact en antwoord. De internationale en vervolgens de Belgische bestaande toestand werden beschreven aan de hand van 80 indicatoren en een groot aantal bijkomende kwantitatieve aanwijzingen.
Fiches met indicatoren in verband met druk, toestand en antwoord
In een tweede fase werd een licht vereenvoudigde versie van het DPSIR-model gehanteerd: druk – toestand – antwoord. De indicatoren werden gepresenteerd in identiek gestructureerde fiches en gerangschikt volgens die drie categorieën (zie deel 2 van Een stap naar duurzame ontwikkeling?, het tweede Federaal rapport inzake duurzame ontwikkeling, 2003). De 66 indicatoren hebben betrekking op de tien problematieken van het rapport:
productiestrategieën van ondernemingen,
ethische financiering van ondernemingen,
sociale economie,
gebruik van informatie-en communicatietechnologieën,
visvangst en biologische diversiteit in zee,
gebruik van genetisch gewijzigde planten,
energieproductie en –consumptie,
mobiliteit en vervoer van personen,
gezondheid op het werk,
tabaksconsumptie.
De indicatoren laten toe op bepaalde verbanden tussen de economische, de sociale en de milieucomponent van ontwikkeling te wijzen en de mogelijke wisselwerking tussen de problematieken te begrijpen.
TransGovern-model
Met het TransGovern-model werd een volgende stap gezet om de organisatie van de economische, sociale, milieu-en beleidsinformatie te verbeteren. Dit model verbindt de transformaties van de levensomstandigheden van een samenleving met het beleid van de overheid. Het verduidelijkt ook de verbanden tussen de determinanten van de levensomstandigheden en de verbanden tussen de componenten van het beleid (zie deel 1 van Ontwikkeling begrijpen en sturen, het derde Federaal rapport inzake duurzame ontwikkeling, 2005).
TransGovern is een nieuwe combinatie van verscheidene bestaande modellen:
het DPSIR-kader,
het driehoeksmodel met interacties tussen menselijk, economisch en milieukapitaal,
een module in verband met het overheidsbeleid (die werd ontwikkeld in het eerste en tweede rapport) die onder meer het institutioneel kapitaal bevat.
Tabel met indicatoren
Als supplement bij het derde rapport werden indicatoren uit de eerste twee rapporten gepresenteerd in een afzonderlijk boek: Tabel met indicatoren van duurzame ontwikkeling. Dit supplement neemt 44 identiek gestructureerde fiches op die zijn gerangschikt volgens het model sturende kracht – druk – toestand – antwoord (DPSR). Aan de indicatoren uit de vorige rapporten werden andere toegevoegd zodat de tabel beter de economische, sociale, institutionele en milieucomponent van een duurzame ontwikkeling omvat. Het supplement gaat na of een aantal ontwikkelingen op het goede spoor zijn om algemene doelstellingen en specifieke streefcijfers – voor zover die beschikbaar zijn – te halen.
