Macro-economische determinanten van de werkgelegenheid (11/08/1998)

!

Onderstaande HTML-versie van het communiqué bevat doorgaans niet alle informatie van de PDF-versie. Voor een volledige versie (met grafieken en tabellen), download het communiqué in het kader 'PDF & downloads'.

Deze Working Paper geeft een samenvatting van het onderzoek dat het Federaal Planbureau recent verrichtte inzake de macro-economische determinanten van de arbeidsvraag en de macro-economische en budgettaire weerslag van het arbeidsmarktbeleid gericht op jobcreatie. Aanvankelijk was deze studie bedoeld als bijdrage van het Bureau aan de rapporten omtrent de Belgische arbeidsmarkt, die in 1997 opgesteld werden door de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid en de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven.

In eerste instantie geeft dit document een overzicht van de globale evolutie en de belangrijkste karakteristieken van de werkgelegenheid en haar directe determinanten: groei, productiviteit, gemiddelde arbeidsduur en (relatieve) arbeidskosten. Deel I van deze Working Paper schetst vanuit een langetermijnoptiek (vanaf 1953) de meest opvallende feiten in verband met deze variabelen.

Voor de periode 1970-94 werden aan dit beschrijvend overzicht twee dimensies toegevoegd: enerzijds werd de marktsector opgesplitst in twee sectoren (nijverheid en dienstensector); anderzijds werd de ontwikkeling in Belgi‰ vergeleken met de evolutie bij onze drie belangrijkste handelspartners (Duitsland, Frankrijk en Nederland). Deel II van dit document gaat meer in detail in op de sectorale uitsplitsing.

Een van de belangrijkste besluiten die uit de langetermijnanalyse naar voren komt, is de dalende trend van de productiviteitstoename over de beschouwde periode, wat erop wijst dat de arbeidsintensiteit van de groei nooit zo hoog geweest is als vandaag.

Voorts komt uit de sectorale vergelijking met het buitenland een hoofdkenmerk van de Belgische economie duidelijk tot uiting. Sedert de eerste oliecrisis is zowel de groei van de re‰le toegevoegde waarde als van de arbeidsproductiviteit in de industri‰le sectoren aanzienlijk hoger en in de sector van de marktdiensten aanzienlijk lager dan in het buitenland. In alle sectoren hebben de arbeidskosten de neiging in Belgi‰ sneller te stijgen dan in het buitenland; in de nijverheid werd dit (meer dan) gecompenseerd door een snellere productiviteitstoename dan in het buitenland, terwijl voor de marktdiensten het omgekeerde geldt.

In tweede instantie geeft dit document een vergelijkende synthese van de vele studies die het Federaal Planbureau de jongste jaren gemaakt heeft omtrent de macro-economische en budgettaire weerslag van verschillende instrumenten van het arbeidsmarktbeleid. Deze instrumenten worden onderling vergeleken en beoordeeld aan de hand van hun becijferde impact op de groei, de inflatie, de werkgelegenheidscreatie, het prijskaartje voor de overheidsfinanci‰n en de (functionele) inkomensverdeling.

Een macro-economische inkomenspolitiek, meer bepaald onder de vorm van loonmatigingsmaatregelen, werd in twee configuraties getest: toegepast enkel in het binnenland of gelijktijdig toegepast door onze voornaamste handelspartners. Over de hele lijn opgelegde maatregelen inzake arbeidsduurvermindering werden geanalyseerd zowel met als zonder looncompensatie.

Verschillende vormen van loonsubsidies, van subsidies gericht op de consumptie van arbeidsintensieve diensten, en van alternatieve financieringsvormen van de Sociale Zekerheid werden eveneens bestudeerd. In Belgi‰ komen loonsubsidies meestal (maar niet uitsluitend) neer op verminderingen van werkgeversbijdragen aan de Sociale Zekerheid. Vervolgens wordt een typologie met een kruisclassificatie van de loonsubsidies volgens twee criteria voorgesteld: de subsidies kunnen algemeen of specifiek gericht van aard zijn en ze kunnen onvoorwaardelijk zijn of gebonden aan bijkomende jobcreatie.

De confrontatie van de beschrijvende analyse met de samenvatting van de impactstudies leidt, tenslotte, tot een aantal beleidsaanbevelingen die verwijzen naar de manier waarop het Belgische arbeidsmarktbeleid ingepast kan worden in een breder Europees beleid, dat zowel "economische" als "werkgelegenheids"-richtlijnen bevat.

  Thema's

None

  JEL

None

  Keywords

None

Please do not visit, its a trap for bots